Jaktorowski Klub Karate Fudokan

KATA

Kata są układem defensywnych i ofensywnych technik karate. Są symbolicznym zapisem różnych sytuacji walki. Poprzez sumienny trening kata adept zdobywa wiedzę i głębokie zrozumienie zastosowania różnych technik karate Fudokan. Trening form jest nieodłączną składową edukacji zawodników w karate Fudokan, gdzie oprócz tradycyjnych form, występują takie, które są opracowane przez samego twórcę stylu Fudokan, Soke IIija Jorga 10 Dan.

Konkurencje kata rozgrywane są jako:

• Indywidualne kobiet,
• Indywidualne mężczyzn,
• Drużynowe kobiet (3 osoby),
• Drużynowe mężczyzn (3 osoby).

Formy demonstrowane są na planszy o wymiarach 8 x 8 metrów przy udziale sześcioosobowego składu sędziowskiego. Kata są oceniane systemem punktowym. Spośród sześciu ocen odrzucane są dwie: najwyższa i najniższa; pozostałe cztery tworzą sumaryczną ocenę pokazu technicznego w danej rundzie zawodów.

Zawodnicy przechodzą do następnej rundy dzięki uzyskaniu wystarczająco wysokiej noty, która daje im miejsce w zaplanowanej wcześniej puli (liczbie) zawodników.

Ostatnia runda – finałowa jest tworzona przez czwórkę zawodników,
którzy z najwyższymi notami przeszli z rundy półfinałowej.

Ostateczna punktacja polega na dodaniu wyniku osiągniętego w rundzie finałowej do wyniku z rundy półfinałowej. Ta suma dopiero daje właściwą lokatę zawodnika. Suma punktów z dwóch ostatnich rund pochodzi z pokazu dwóch różnych form, ponieważ w przepisach istnieje zastrzeżenie,
że w finale musi być demonstrowane inne kata niż w półfinale.

W czasie zawodów zawodnicy demonstrują dowolną formę, która pochodzi
z listy kata Fudokan.

Właściwy sposób zademonstrowania wybranego kata wymaga od zawodników odpowiedniego przygotowania pod względem wyszkolenia technicznego
w zakresie podstawowych elementów karate Fudokan.

Trenerzy, szkoląc zawodników do konkurencji kata, biorą pod uwagę wiele czynników i stosują różne metody treningowe. Metody te w konsekwencji prowadzą do wytrenowania właściwego poziomu sprawności ogólnej, dynamiki oraz techniki podstawowej dające zawodnikom możliwość startu w konkurencji kata przy wyborze do pokazu nawet najtrudniejszych form spośród nich.

Nawet najlepsza praca trenerska musi być poparta wytrwałym treningiem ze strony zawodników. Dojrzały zawodnik, właściwie wytrenowany podczas demonstracji kata dostarcza widzom osobliwego wrażenia, które jest nazywane aspektem budo. Mistrzowski pokaz kata daje widzowi takie odczucie, jakby ćwiczący miał przed sobą realnego przeciwnika, z którym naprawdę walczy. Wypracowanie takiego sposobu demonstracji kata jest niebywale trudne. Właściwe zaprezentowanie aspektu budo jest również oceniane przez sędziów w czasie zawodów w karate Fudokan.

Poniższa tabela podaje główne czynniki, które są brane pod uwagę podczas oceny kata przez sędziów.

Tab. 2. Główne czynniki wpływające na ocenę kata.

KATA DRUŻYNOWE  

Zasada dotycząca startów indywidualnych dotyczy również występów drużynowych.

Drużyna kata składa się z trzech osób, kobiet lub mężczyzn. Oprócz czynników wymienionych w tabeli nr 2, podczas oceny kata drużynowego, sędziowie biorą również pod uwagę stopień synchronizacji ruchów pomiędzy członkami drużyny.

Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że w rundzie finałowej oprócz pokazu kata drużyna demonstruje przykład zastosowania technik kata
w samoobronie, czyli demonstruje bunkai kata.

 ENBU

Enbu czyli walki zaaranżowane rozgrywane  jako konkurencja dwójek sportowych w układzie:

• Kobieta / mężczyzna.
• Mężczyzna / mężczyzna.

Pokaz enbu toczy się na planszy o wymiarach 8 x 8 m. Układ jest oceniany przez zespół sześciu sędziów, który w przybliżeniu posługuje się podobną punktacją jak za kata. Ułożone enbu powinno trwać nieprzerwanie w czasie 60 sekund, przy pięciosekundowej tolerancji.

Enbu powinno przywodzić na myśl widzowi pewne sytuacje z życia codziennego. Powinien on mieć wrażenie, że taka walka mogłaby się realnie wydarzyć.

Przepisy  szczegółowo podają zasady rozgrywania tej konkurencji. Jednym z ważniejszych aspektów jest fakt, że układ musi być tak stworzony, aby zawodnik rozpoczynający pierwszy atak (agresor) pod koniec układu przegrał. Jest to symboliczne podkreślenie obronnego charakteru sztuki karate. Pokazanie również, że agresywność przejawiona fizycznym atakiem przegrywa, zwycięża dobro nad złem. W układzie enbu kobieta / mężczyzna istnieje zastrzeżenie, że atak musi rozpocząć mężczyzna, a końcowe – zwycięskie starcie (todome-waza) musi należeć do kobiety. Kobieta w czasie całego pokazu przyjmuje rolę pasywną, sama nie inicjuje akcji ataku, odpiera tylko ataki mężczyzny (Uwaga! Używając różnych form timingu).

Konkurencja enbu może być pięknym sposobem promowania karate fudokan
w środowiskach, które nie mają głębszej wiedzy na temat tej dyscypliny. Możliwość zastosowania szerokiego wachlarza technik oraz wzbogacenie pokazu w efektowne ataki w wyskoku lub po wytrąceniach przeciwnika
z równowagi, stawiają atrakcyjność oglądania konkurencji enbu na równi
ze scenami walki wręcz pokazywanymi w najlepszych filmach akcji.

KUMITE

Konkurencje kumite rozgrywane są jako:

• Indywidualne kobiet,
• Indywidualne mężczyzn,
• Drużynowe mężczyzn,

Zawody kumite składają się z meczu pomiędzy dwoma osobami walczącymi swobodnie bez kontaktu. Zwycięzca jest wyłoniony gdy spełnia wymagania ciosu kończącego – todome-waza, który łączy w sobie:

• właściwy czas – timing,
• skuteczny dystans – ma-ai,
• zaplanowaną strefę celu.

Jeśli nie zostanie wykonane todome-waza, zwycięzcą zostanie zawodnik z najwyższą liczbą punktów otrzymanych za inne skuteczne akcje i za kary nałożone na jego przeciwnika.”

Polem walki jest kwadrat o boku 8 metrów. Walkę sędziuje jeden sędzia planszowy – su-shin, oraz czterej sędziowie narożni – fuku-shin. Su-shin przy współudziale wszystkich fuku-shin ocenia przebieg walki.

Sędziowie posługują się zespołem gestów i komend sędziowskich, które opisują sytuację zaistniałą na planszy. W ten sposób następuje komunikacja pomiędzy wszystkimi sędziami oraz pomiędzy su-shin a zawodnikami.

Zawodnicy winni znać gesty sędziowskie.

Walka jest natychmiast przerywana przez su-shin gdy tylko:

• zostanie rozpoznany punkt techniczny – waza-ari lub ippon,
• zostanie wykryte zagrożenie,
• nastąpi przekroczenie granicy pola walki,
• zostanie ogłoszony koniec czasu walki przez sędziego czasowego.

Ze względu na formułę zawodów kumite w karate fudokan- shobu ippon (pojedynczego punktu) – zdobycie ippon oznacza zwycięstwo przed końcem walki. Po zdobyciu waza-ari walka trwa nadal aż do zdobycia ippon lub drugiego waza-ari, które w połączeniu z pierwszym daje tzw. awase-te ippon (ippon składany) i też kończy walkę przed czasem.

Walki są toczone w czasie efektywnym 90 sekund. Jeżeli walka nie jest rozstrzygnięta i kończy się remisem, następuje natychmiastowa dogrywka, która trwa: 60 sekund lub do zdobycia pierwszej punktacji technicznej, czyli ippon lub waza-ari

Walki indywidualne toczą się według powyżej opisanych zasad. Zawodnik, który wygrywa przechodzi do następnej rundy turnieju rozgrywanego systemem pucharowym.

KUMITE DRUŻYNOWE

Drużyna składa się z trzech zawodników walczących i jednego rezerwowego. Wszyscy są traktowani jakby byli jednym ciałem, wszyscy zawodnicy zdobywają punkty na konto całej drużyny. W poszczególnych walkach po ich zakończeniu sędzia nie ogłasza zwycięzcy tylko oznajmia zakończenie danej walki poprzez upływ czasu lub poprzez zdobycie ippon. Uzyskane punkty lub nałożone kary są sumowane i one ostatecznie dają wynik końcowy drużyny.

Po zakończeniu całego meczu sędzia ogłasza zwycięską drużynę.

Gdyby zdarzyło się, że którykolwiek z zawodników otrzymałby dyskwalifikację poprzez nałożoną karę han-soku, oznaczałoby to automatyczną przegraną całej drużyny.

W meczach drużynowych należy używać szczególnego rodzaju strategii. Załóżmy hipotetycznie taką sytuację:

Drużyna A posiada przewagę nad drużyną B o 8 punktów, odbyły się już dwie walki i pozostała tylko trzecia. Ostatni zawodnik drużyny B ciągle ma szansę przechylić szalę zwycięstwa na konto własnej drużyny, lecz musi to zrobić w umiejętny sposób. Jeżeli zbyt szybko ogra zawodnika A poprzez zdobycie dwóch kolejnych waza-ari (tak często się zdarza), to zdobędzie dwa razy po 4 punkty i doprowadzi do remisu, który jest niekorzystny bo będzie konieczna jeszcze jedna walka – dogrywka.

Lepszym rozwiązaniem byłoby zdobycie od razu ippon, co dałoby 10 punktów (tylko w walkach drużynowych ippon daje 10 punktów,
w indywidualnych ippon oznacza 8 punktów). Jednak zdobycie ippon jest niezmiernie trudne. Strategia starcia mogłaby polegać na próbie bezpośredniego zdobycia ippon. Jednak gdyby ta próba się nie powiodła,
a zawodnik B zdobyłby tylko waza-ari, nie powinien powtórnie podejmować tej próby zanim nie zdobędzie najpierw 2 dodatkowych punktów za np. doprowadzenie przeciwnika do przekroczenia granicy pola walki. Przewaga przeciwników zmniejszyłaby się wtedy już tylko do 2 punktów. W takiej sytuacji gdyby podjęta kolejna próba zdobycia ippon zaowocowała znowu tylko zdobyciem waza-ari (4 punkty) ciągle dałaby zwycięstwo drużynie B, zamiast niepewnego remisu.